ముంబై/గోవా:, 24 ఆగస్టు (హి.స.)

భారతదేశంలో ముంబై మరియు గోవా నగరాలను ప్రధాన కేంద్రాలుగా చేసుకుని, దేశవ్యాప్తంగా సాగుతున్న భారీ అంతర్రాష్ట్ర సైబర్ మోసాల నెట్‌వర్క్‌పై ఎన్‌ఫోర్స్‌మెంట్ డైరెక్టరేట్ (ED) ఉక్కుపాదం మోపింది. సుమారు రూ. 30,000 కోట్ల విలువైన భారీ విదేశీ నిధుల లావాదేవీలకు సంబంధించిన ఈ మనీలాండరింగ్ నెట్‌వర్క్‌ను ఛేదిస్తూ,ఈడీ అధికారులు ఆదివారం రాత్రి ముంబైలో ఇద్దరు కీలక నిందితులను అరెస్ట్ చేశారు. అరెస్ట్ అయిన వారిని ఫహీమ్ మోయిన్ హుస్సేన్ సయ్యద్, నయీమ్ ముయీన్ సయ్యద్‌లుగా గుర్తించారు. ఈ కేసులో తదుపరి కస్టడీ దర్యాప్తు నిమిత్తం వీరిద్దరిని గోవాలోని పనాజీ ప్రత్యేక కోర్టుకు ఈరోజు తరలిస్తున్నారు.

కేసు నేపథ్యం మరియు మోసాల తీవ్రత

ఈ భారీ స్కామ్ యొక్క మూలాలు గోవా రాష్ట్రంలో వెలుగుచూశాయి. మే మరియు జూన్ 2025 మధ్య కాలంలో గోవాకు చెందిన ఒక మహిళను సైబర్ నేరగాళ్లు భయభ్రాంతులకు గురిచేసి, వర్చువల్ విధానంలో డిజిటల్ అరెస్ట్ చేశారు. ఆమె ప్రమేయం లేకుండా కొన్ని చట్టవిరుద్ధ లావాదేవీలు జరిగాయని బెదిరించి, ప్రభుత్వ సంస్థల పేరిట సృష్టించిన నకిలీ సీక్రెట్ సూపర్‌విజన్ అకౌంట్స్ లోకి రూ. 2.60 కోట్లు బదిలీ చేయించుకున్నారు. గోవా సైబర్ క్రైమ్ పోలీసులు నమోదు చేసిన ప్రాథమిక FIR ఆధారంగా రంగంలోకి దిగిన ఈడీ, దీని వెనుక దేశవ్యాప్త నెట్‌వర్క్ ఉందని నిర్ధారించింది. దర్యాప్తు సంస్థల అంచనాల ప్రకారం, ఈ ముఠా ఇప్పటివరకు సుమారు 20 రాష్ట్రాలు మరియు కేంద్రపాలిత ప్రాంతాలలో 300 కి పైగా ఫిర్యాదులు, 150 కి పైగా FIRలను ఎదుర్కొంటోంది. వీరు సామాన్య ప్రజల నుండి నేరుగా దోచుకున్న మొత్తం విలువ సుమారు రూ. 4,000 కోట్లు ఉంటుందని ది ఎకనామిక్ టైమ్స్ నివేదించింది.

నిధుల మళ్ళింపు విధానం (Modus Operandi)

సైబర్ నేరగాళ్లు బాధితుల నుండి దోచుకున్న సొమ్మును చట్టబద్ధమైనదిగా మార్చడానికి అత్యంత సంక్లిష్టమైన పద్ధతులను అవలంబించారు. ఈ ముఠా మొదట చోరీ చేసిన డబ్బును వివిధ డమ్మీ లేదా మ్యూల్ (Mule) బ్యాంక్ ఖాతాలలోకి డిపాజిట్ చేసేది. ఆ తర్వాత ముంబై, గోవా వంటి ప్రాంతాలలో ఉన్న ATMలు మరియు క్యాష్ డిపాజిట్ మిషన్ల (CDM) ద్వారా ఆ సొమ్మును నగదు రూపంలో విత్‌డ్రా చేసేవారు. అలా విత్‌డ్రా చేసిన రూ. 3,000 కోట్ల భౌతిక నగదును, రిజర్వ్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా (RBI) లైసెన్స్ పొందిన మనీ ఛేంజర్ల ద్వారా చట్టవిరుద్ధంగా విదేశీ కరెన్సీగా (Foreign Currency) మార్చి దేశం దాటించారు. ఈ వ్యవస్థ ద్వారా జరిగిన మొత్తం బ్యాంకింగ్ లావాదేవీల విలువ రూ. 27,000 కోట్లకు పైగా ఉంటుందని ఈడీ అనుమానిస్తోంది.

డమ్మీ కంపెనీల నిర్మాణం - సోదాలు

ఈ మనీలాండరింగ్ కోసం నిందితులు పెద్ద సంఖ్యలో షెల్ (Shell) లేదా నకిలీ కంపెనీలను సృష్టించారు. ఈ కంపెనీలకు డైరెక్టర్లుగా పేద కార్మికులను, రోజువారీ డ్రైవర్లను నియమించారు. చిన్న సింగిల్-రూమ్ గదులలో నివసించే అమాయక ఉద్యోగుల పేర్లను ఉపయోగించి కంపెనీ రిజిస్ట్రేషన్లు చేసినట్లు నిధుల మార్గాన్ని (Money Trail) పరిశీలించిన అధికారుల దర్యాప్తులో తేలింది. ఈ వ్యవహారంలో ఈడీ జూలై నెలలో మొదటి విడత సోదాలు నిర్వహించగా, తాజాగా ఆగస్టు 21న ముంబై మరియు గోవాలోని పలు ప్రాంతాలలో రెండో విడత భారీ దాడులు చేపట్టింది. ఈ తాజా దాడుల్లో నిందితుల నుండి రూ. 3.25 కోట్ల నగదును మరియు కీలక డిజిటల్ సాక్ష్యాలను స్వాధీనం చేసుకున్నారు. ప్రస్తుతం దేశవ్యాప్తంగా ఉన్న ఈ అంతర్జాతీయ ముఠా యొక్క ఇతర అనుబంధ లింకులపై ఈడీ లోతైన దర్యాప్తును కొనసాగిస్తోంది.

---------------

హిందూస్తాన్ సమచార్ / Santhosha Laxmi