జోధ్‌పూర్ (రాజస్థాన్):, 24 ఆగస్టు (హి.స.)

రాజస్థాన్ రాష్ట్రంలో అత్యంత కీలకమైన జోజరి నది (Jojari River) పర్యావరణ పరిరక్షణపై భారత అత్యున్నత న్యాయస్థానం సుప్రీంకోర్టు చారిత్రాత్మక తీర్పును వెలువరించింది. నదీ పరివాహక ప్రాంతాలలో జరుగుతున్న చట్టవిరుద్ధమైన ఆక్రమణలపై తీవ్ర ఆగ్రహం వ్యక్తం చేసిన న్యాయస్థానం, జోజరి నది తీరం నుండి 100 మీటర్ల పరిధిలో ఎలాంటి భవన నిర్మాణ లేదా అభివృద్ధి కార్యకలాపాలు చేపట్టరాదని కఠినమైన నిషేధాన్ని విధించింది. జస్టిస్ విక్రమ్ నాథ్ మరియు జస్టిస్ సందీప్ మెహతాలతో కూడిన ద్విసభ్య ధర్మాసనం ఈరోజు ఈ కీలక ఆదేశాలను జారీ చేసింది.

పర్యావరణ ముప్పు - పిటిషనర్ల వాదనలు

రాజస్థాన్‌లోని థార్ ఎడారి ప్రాంతానికి జోజరి నది ఒక ముఖ్యమైన నీటి వనరుగా ఉంది. అయితే, గత కొన్ని సంవత్సరాలుగా స్థానిక పరిశ్రమల నుండి వెలువడే రసాయన వ్యర్థాలు, పట్టణీకరణ కారణంగా నదీ తీర ప్రాంతాలు తీవ్రంగా ఆక్రమణలకు గురయ్యాయి. నది సహజ ప్రవాహానికి అడ్డుగా వెలిసిన అక్రమ కట్టడాల వల్ల వర్షాకాలంలో సమీప గ్రామాల్లో వరదలు సంభవిస్తున్నాయని పర్యావరణ సంఘాలు సుప్రీంకోర్టును ఆశ్రయించాయి. నదిని కాపాడుకోకపోతే భవిష్యత్తులో తీవ్రమైన తాగునీటి ఎద్దడి ఏర్పడుతుందని పిటిషనర్లు న్యాయస్థానానికి వివరించారు.

కోర్టు ఆదేశాలు - అమలు బాధ్యతలు

సుప్రీంకోర్టు ఈ తీర్పును అత్యంత కఠినంగా అమలు చేయాలని రాజస్థాన్ ప్రభుత్వ ప్రధాన కార్యదర్శిని మరియు జోధ్‌పూర్ మున్సిపల్ అధికారులను ఆదేశించింది. ఇప్పటికే 100 మీటర్ల నిషేధిత జోన్‌లో నిర్మించిన అక్రమ కట్టడాలన్నింటినీ తక్షణమే గుర్తించి కూల్చివేయాలని స్పష్టం చేసింది. నదిలోకి రసాయన వ్యర్థాలను వదిలే ఫ్యాక్టరీలపై భారీ జరిమానాలతో పాటు సీళ్లు వేయాలని కాలుష్య నియంత్రణ మండలికి సూచించింది. ఈ తీర్పు దేశవ్యాప్తంగా ఉన్న ఇతర నదుల పరిరక్షణకు కూడా ఒక మార్గదర్శిగా నిలుస్తుందని న్యాయ నిపుణులు అభిప్రాయపడుతున్నారు.

---------------

హిందూస్తాన్ సమచార్ / Santhosha Laxmi