హైదరాబాద్, 26 జూన్ (హి.స.)

నేషనల్ కౌన్సిల్ ఆఫ్ ఎడ్యుకేషనల్ రీసెర్చ్ అండ్ ట్రైనింగ్ (NCERT) కొత్తగా ప్రవేశపెట్టిన 9వ తరగతి సోషల్ సైన్స్ పాఠ్యపుస్తకంలో మనుస్మృతిలోని ఒక శ్లోకాన్ని చేర్చింది. వైదిక కాలంలో మహిళలకు సమాజంలో ఉన్నతమైన, గౌరవప్రదమైన స్థానం ఉండేదని వివరించడానికి ఈ శ్లోకాన్ని ఉటంకించారు. స్త్రీలు ఎక్కడ పూజింపబడతారో (గౌరవింపబడతారో) అక్కడ దేవతలు హర్షిస్తారు; వారు ఎక్కడ గౌరవం పొందరో అక్కడ చేసే అన్ని పవిత్ర కర్మలు నిష్ఫలమవుతాయి అనే మనుస్మృతిలోని (3.56) శ్లోకాన్ని ఇందులో ముద్రించారు. అయితే, కాలక్రమేణా మారుతున్న సామాజిక, రాజకీయ పరిస్థితుల వల్ల మహిళల హోదా స్థిరంగా ఉండలేదని, కొంత క్షీణించిందని కూడా ఈ పాఠ్యాంశం పేర్కొంది. అయినప్పటికీ గృహ నిర్వహణ, వ్యవసాయం, చేతివృత్తులు, మతపరమైన ఆచారాలలో మహిళల సహకారం కొనసాగిందని వివరించింది. గుప్తులు-వాకాటక కాలంలో విద్యావంతులైన మహిళలు ఉండేవారని, వాకాటక రాజ్యాన్ని పాలించిన రాణి ప్రభావతి గుప్త వంటి వారు పరిపాలనలో కీలక పాత్ర పోషించారని ఉదాహరణలుగా చూపారు. మరొకవైపు, తొలి వైదిక సమాజంలో వర్ణ, జాతి గుర్తింపులు కేవలం పుట్టుక ఆధారంగానే నిర్ణయించబడలేదని ఈ పుస్తకం స్పష్టం చేసింది. ఒకే కుటుంబంలో విభిన్న వృత్తులు చేసుకునే వారని చెప్పడానికి గల బుద్ధుని 'సుత్త నిపాత' సూక్తులను కూడా ఇందులో ఉదహరించారు.

---------------

హిందూస్తాన్ సమచార్ / Santhosha Laxmi