గువహటి: , 03 జూలై (హి.స.)

అస్సాంలోని లఖీపూర్ ప్రాంతంలో మానవ-ఏనుగుల ఘర్షణల (HEC) కారణంగా జరిగే ప్రాణనష్టం గణనీయంగా తగ్గింది. అస్సాం అటవీ శాఖకు చెందిన గోల్‌పరా డివిజన్ మరియు జీవవైవిధ్య పరిరక్షణ కోసం పనిచేసే ప్రముఖ స్వచ్ఛంద సంస్థ 'అరణ్యక్' సంయుక్తంగా చేపట్టిన నిరంతర నివారణ చర్యల వల్ల ఈ సానుకూల మార్పు సాధ్యమైంది. అధికారిక గణాంకాల ప్రకారం, అస్సాం-మేఘాలయ సరిహద్దుకు సమీపంలో ఉన్న లఖీపూర్ హాట్‌స్పాట్‌లో 2022 సంవత్సరంలో ఏనుగుల దాడి కారణంగా 19 మంది ప్రాణాలు కోల్పోగా, ఆ సంఖ్య 2025 నాటికి కేవలం రెండింటికి పడిపోయింది.లఖీపూర్ ఫారెస్ట్ రేంజ్ అధికారి మౌప్రాన్ గయాన్ తెలిపిన వివరాల ప్రకారం, అరణ్యక్ సంస్థ సహకారంతో క్షేత్రస్థాయిలో ప్రవేశపెట్టిన అత్యాధునిక సాంకేతిక పరికరాలు ఈ మరణాల తగ్గింపులో కీలక పాత్ర పోషించాయి. ఏనుగులు ఎక్కువగా వచ్చే ప్రాంతాలలో సౌరశక్తితో పనిచేసే విద్యుత్ కంచెలు (Solar-powered fences), సోలార్ వీధి దీపాలను ఏర్పాటు చేశారు. వీటితో పాటు ఏనుగులను సురక్షితంగా అడవుల్లోకి మళ్లించడానికి వీలుగా స్థానిక వాలంటీర్లకు రీఛార్జ్ చేయగల శక్తివంతమైన టార్చ్‌లైట్లను పంపిణీ చేశారు. ఈ చర్యల వల్ల మానవులకు, అడవి ఏనుగులకు మధ్య నేరుగా జరిగే ఘర్షణలు చాలా వరకు తగ్గాయి. ఇప్పటివరకు లఖీపూర్ సర్కిల్‌లోని 18 సమస్యాత్మక గ్రామాలలో దాదాపు 47 కిలోమీటర్ల మేర సోలార్ కంచెలను నిర్మించగా, దీని ద్వారా సుమారు 1,440 కుటుంబాలకు రక్షణ చేకూరింది.ఈ ఘర్షణలను నివారించడంలో అరణ్యక్ సంస్థ రూపకల్పన చేసిన 'ఎలిఫెంట్ కన్జర్వేషన్ నెట్‌వర్క్స్' (ECN) వాలంటీర్లు, అలాగే అటవీ శాఖ నియమించిన 'గజ మిత్రులు' అత్యంత కీలకమైన సేవలందిస్తున్నారు. ప్రస్తుతం లఖీపూర్ రేంజ్‌లో 70 మంది ECN వాలంటీర్లు, 40 మంది గజ మిత్రులు అటవీ శాఖ సిబ్బందితో కలిసి పనిచేస్తున్నారు. అడవి ఏనుగులు గ్రామాల వైపు వస్తున్నట్లు గుర్తించగానే, ఈ వాలంటీర్లు వాట్సాప్ (WhatsApp) గ్రూపుల ద్వారా సరిహద్దు గ్రామ ప్రజలను మరియు అధికారులను తక్షణమే అప్రమత్తం చేస్తూ ముందస్తు హెచ్చరికలు జారీ చేస్తున్నారు. దీనివల్ల ప్రజలు సురక్షిత ప్రాంతాలకు వెళ్లేందుకు తగిన సమయం లభిస్తోంది.జూన్ 29న జరిగిన ఒక ఉన్నత స్థాయి సమీక్షా సమావేశంలో లఖీపూర్ రెవెన్యూ సర్కిల్ అధికారి శైలేన్ దత్తా దాస్ ఈ ఉమ్మడి ప్రయత్నాలను ఎంతగానో అభినందించారు. ఈ మరణాల తగ్గింపు ధోరణిని ఇలాగే కొనసాగించడానికి మరియు వన్యప్రాణులతో సహజీవనాన్ని పెంపొందించడానికి విద్యుత్ (APDCL), పశుసంవర్ధక, వ్యవసాయ, సాంఘిక సంక్షేమ, విద్యా, పోలీసు, మరియు ఆరోగ్య శాఖలతో పాటు విపత్తు నిర్వహణ సంస్థలు కూడా చురుగ్గా భాగస్వామ్యం కావాలని ఆయన ఆదేశించారు. రాబోయే అక్టోబర్ 2026 నాటికి అన్ని శాఖలు తమ కార్యాచరణ నివేదికలను సమర్పించాలని స్పష్టం చేశారు. ఈ సమావేశంలో అరణ్యక్ సంస్థకు చెందిన ప్రముఖ వన్యప్రాణి శాస్త్రవేత్త డాక్టర్ బిభూతి ప్రసాద్ లహ్కర్ పవర్‌పాయింట్ ప్రెజెంటేషన్ ద్వారా ఘర్షణల నివారణలో వివిధ ప్రభుత్వ శాఖలు పోషించాల్సిన బాధ్యతలను వివరించారు.

---------------

హిందూస్తాన్ సమచార్ / Santhosha Laxmi