అమరావతి, 13 నవంబర్ (హి.స.)

ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో కూటమి ప్రభుత్వం

అధికారంలోకి వచ్చిన తర్వాత అత్యంత ప్రతిష్టాత్మకంగా తీసుకొచ్చిన రెండు ప్రధాన

సంస్కరణలు—ఉచిత ఇసుక విధానంమరియునూతన మద్యం పాలసీ. సామాన్యుడి జేబుకు

చిల్లు పడకుండా చూడటంతో పాటు, గత ప్రభుత్వ విధానాల వల్ల దెబ్బతిన్న వ్యవస్థలను గాడిలో

పెట్టడమే లక్ష్యంగా ఈ పాలసీలను రూపొందించారు.అయితే, ఇవి క్షేత్రస్థాయిలో

ఏ మేరకు ఫలితాలను ఇస్తున్నాయి? ఆదాయం మరియు పారదర్శకత విషయంలో ప్రభుత్వానికి ఎదురవుతున్న

సవాళ్లు ఏమిటి?

ఇసుక, మద్యం

కొత్త పాలసీలు: ఆశించిన ఫలితాలు దక్కుతున్నాయా? క్షేత్రస్థాయి

వాస్తవాలేంటి?

ఆంధ్రప్రదేశ్ రాజకీయాల్లో గత ఎన్నికల

ఫలితాలను శాసించిన ప్రధాన అంశాలలో ఇసుక కొరత,

నాసిరకం మద్యం మరియు అధిక ధరలు

ముఖ్యమైనవి.అధికారంలోకి వచ్చిన వెంటనే ప్రభుత్వం ఈ రెండు రంగాలలో పాత

విధానాలను రద్దు చేసి, సరికొత్త పాలసీలను అమల్లోకి తెచ్చింది.నిర్మాణ రంగానికి

ఊపిరి పోయడానికి 'ఉచిత ఇసుక' విధానాన్ని, నాణ్యమైన మద్యాన్ని తక్కువ ధరకే అందించడానికి 'నూతన మద్యం పాలసీ'ని ప్రవేశపెట్టింది.పాలసీల రూపకల్పనలో ప్రభుత్వ ఉద్దేశం స్పష్టంగా ఉన్నప్పటికీ, క్షేత్రస్థాయి అమలులో

మాత్రం మిశ్రమ ఫలితాలు కనిపిస్తున్నాయి.

ఉచిత

ఇసుక విధానం: ఊరట నిజమే... కానీ రవాణా భారం సంగతేంటి?

గత ప్రభుత్వ హయాంలో ఇసుక ధరలు

ఆకాశాన్నంటడంతో భవన నిర్మాణ రంగం దాదాపు కుదేలైంది.లక్షలాది మంది భవన

నిర్మాణ కార్మికులు ఉపాధి కోల్పోయారు.ఈ నేపథ్యంలో ప్రస్తుత ప్రభుత్వం

తీసుకొచ్చిన 'ఉచిత ఇసుక' విధానం నిర్మాణ రంగానికి కొత్త ఉత్సాహాన్ని ఇచ్చింది.రీచ్‌ల వద్ద ఇసుకకు ఎటువంటి పన్నులు లేకుండా ఉచితంగా

తీసుకెళ్లే వెసులుబాటు కల్పించడంతో సామాన్యులు ఇళ్ల నిర్మాణాలను తిరిగి

ప్రారంభించారు.

అయితే,

క్షేత్రస్థాయిలో సామాన్యులకు

ఎదురవుతున్న ప్రధాన సమస్యరవాణా చార్జీలు మరియు స్థానిక

సిండికేట్ల జోక్యం. ప్రభుత్వ లెక్కల ప్రకారం ఇసుక ఉచితమే అయినప్పటికీ, రీచ్‌ల వద్ద లోడింగ్

చార్జీలు, ట్రాక్టర్లు మరియు లారీల రవాణా కిరాయిలు భారీగా ఉండటంతో

వినియోగదారుడి ఇంటి వద్దకు వచ్చేసరికి ఇసుక ధర ఆశించిన స్థాయిలో తగ్గలేదనే

విమర్శలు వినిపిస్తున్నాయి.కొన్ని చోట్ల స్థానిక నేతలు, దళారులు రీచ్‌లపై

ఆధిపత్యం చెలాయిస్తూ కృత్రిమ కొరత సృష్టిస్తున్నారన్న ఆరోపణలు ప్రభుత్వానికి

తలనొప్పిగా మారాయి.ప్రభుత్వం ఆన్‌లైన్ బుకింగ్ విధానాన్ని బలోపేతం చేసి, రవాణా చార్జీలను

కట్టడి చేసినప్పుడే 'ఉచిత ఇసుక' అసలైన ఫలాలు సామాన్యుడికి పూర్తిస్థాయిలో అందుతాయి.

నూతన

మద్యం పాలసీ: బ్రాండ్లు వచ్చాయి... బెల్టు షాపుల మాటేంటి?

గతంలో ప్రభుత్వమే నిర్వహించిన మద్యం

దుకాణాల స్థానంలో, ప్రైవేట్ వ్యక్తులకు లాటరీ పద్ధతిలో లైసెన్సులు ఇస్తూ

ప్రభుత్వం నూతన మద్యం పాలసీని తీసుకొచ్చింది.దీనివల్ల కలిగిన

అతిపెద్ద ప్రయోజనం—ప్రముఖ జాతీయ, అంతర్జాతీయ బ్రాండ్ల మద్యం అందుబాటులోకి రావడం మరియు రూ. 99 కే నాణ్యమైన మద్యం

అందించడం.దీనివల్ల గతంలో నాసిరకం మద్యం తాగి ఆరోగ్యం పాడుచేసుకున్న పేద, మధ్యతరగతి వర్గాలకు

పెద్ద ఊరట లభించింది.అంతేకాకుండా, లైసెన్సుల కేటాయింపు ద్వారా ప్రభుత్వానికి ముందస్తుగా భారీ

ఆదాయం కూడా సమకూరింది.

కానీ,

ఇక్కడ కూడా క్షేత్రస్థాయిలోపారదర్శకత మరియు నియంత్రణప్రధాన సవాళ్లుగా

మారాయి.ప్రైవేట్ వ్యక్తుల చేతుల్లోకి దుకాణాలు వెళ్లిన తర్వాత, గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో 'బెల్టు షాపులు' మళ్లీ

పుట్టుకొస్తున్నాయన్న ఆందోళన వ్యక్తమవుతోంది.కొన్ని చోట్ల

ఎమ్మార్పీ (MRP) కంటే ఎక్కువ ధరలకు విక్రయించడం,

రాత్రి వేళల్లో అక్రమ అమ్మకాలు జరగడం

వంటి ఫిర్యాదులు వస్తున్నాయి.బెల్టు షాపులపై ఉక్కుపాదం మోపుతామని

ప్రభుత్వం హెచ్చరిస్తున్నప్పటికీ, ఎక్సైజ్ శాఖ నిఘా మరింత పెరగాల్సిన అవసరం ఉంది.

ఖజానాకు

ఆదాయం వర్సెస్ సామాన్యుడి సంక్షేమం

ఈ రెండు పాలసీల విషయంలో ప్రభుత్వం

కత్తిమీద సాము చేస్తోంది.ఉచిత ఇసుక విధానం వల్ల ప్రభుత్వానికి

ప్రత్యక్షంగా వచ్చే వందల కోట్ల రూపాయల ఆదాయాన్ని వదులుకోవాల్సి వచ్చింది.అయితే, నిర్మాణ రంగం పుంజుకోవడం ద్వారా సిమెంట్, స్టీల్, పెయింట్స్ విక్రయాలపై

జీఎస్టీ రూపంలో పరోక్ష ఆదాయం పెరుగుతుందని ప్రభుత్వం అంచనా వేస్తోంది.మరోవైపు మద్యం పాలసీ ద్వారా ఆదాయాన్ని పెంచుకుంటూనే, మద్యం విక్రయాలను

నియంత్రణలో ఉంచాల్సిన బాధ్యత ప్రభుత్వంపై ఉంది.

కావాల్సింది

కఠినమైన పర్యవేక్షణ

మొత్తంగా చూస్తే, ఇసుక మరియు మద్యం

విషయంలో ప్రభుత్వం తీసుకున్న విధానపరమైన నిర్ణయాలు ప్రజాదరణ పొందాయి.పాత వ్యవస్థలలోని లోపాలను సరిదిద్దడంలో ప్రభుత్వం సఫలమైంది.అయితే, ఏ పాలసీ అయినా విజయవంతం కావాలంటే అది కేవలం కాగితాలపై బాగుంటే

సరిపోదు; క్షేత్రస్థాయిలో దళారులు,

సిండికేట్ల ఆగడాలకు అడ్డుకట్ట వేయాలి.రీచ్‌ల వద్ద పారదర్శకతను పెంచడం,

బెల్టు షాపులను పూర్తిగా నిర్మూలించడం

ద్వారా మాత్రమే ఈ రెండు సంస్కరణలు ప్రభుత్వానికి శాశ్వత రాజకీయ, ఆర్థిక ప్రయోజనాలను

అందిస్తాయి.

---------------

హిందూస్తాన్ సమచార్ / Santhosha Laxmi