న్యూఢిల్లీ, 19 సెప్టెంబర్ (హి.స.): అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశాల పరిశోధన, సమాచార వ్యవస్థ (RIS) అంతర్జాతీయ సెమినార్‌లో భారత్, నేపాల్ సంబంధాలను కనెక్టివిటీ, ఆర్థిక సహకారం, ఉమ్మడి అభివృద్ధి కొత్త దశకు తీసుకెళ్లడంపై దృష్టి సారించారు. ఈ సందర్భంగా నేపాల్ ఆర్థిక మంత్రి డాక్టర్ స్వర్ణిమ్ వాగ్లే మాట్లాడుతూ, రెండు దేశాల చారిత్రక, లోతైన సంబంధాల బలమైన పునాదిపై మరింత ప్రతిష్టాత్మకమైన భాగస్వామ్యాన్ని నిర్మించుకునే అవకాశం ఉందన్నారు.

అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశాల పరిశోధన, సమాచార వ్యవస్థ (RIS) శనివారం నిర్వహించిన 'అభివృద్ధి చెందుతున్న ప్రపంచ వ్యవస్థలో భారత్-నేపాల్ సంబంధాల నూతన భావన' అంశంపై జరిగిన సెమినార్‌లో నేపాల్ ఆర్థిక మంత్రి డాక్టర్ స్వర్ణిమ్ వాగ్లే, భారత ప్రభుత్వ విదేశాంగ మంత్రిత్వ శాఖ అదనపు కార్యదర్శి (ఉత్తర) మును మహావర్, ఢిల్లీ స్కూల్ ఆఫ్ ఎకనామిక్స్ డైరెక్టర్ ప్రొఫెసర్ రామ్ సింగ్, భారత్ మాజీ విదేశాంగ కార్యదర్శి, ఆర్‌ఐఎస్ మాజీ అధ్యక్షుడు శ్యామ్ శరణ్, ఆర్‌ఐఎస్ గవర్నింగ్ బోర్డు, గవర్నింగ్ కౌన్సిల్ సభ్యుడు డాక్టర్ శేషాద్రి చారి, ఆర్‌ఐఎస్ డైరెక్టర్ జనరల్ ప్రొఫెసర్ సచిన్ కుమార్ శర్మతో సహా పెద్ద సంఖ్యలో విధాన రూపకర్తలు, దౌత్యవేత్తలు, ఆర్థికవేత్తలు, విద్యావేత్తలు, వ్యూహాత్మక వ్యవహారాల నిపుణులు పాల్గొన్నారు. ఈ సెమినార్‌లో భారత్-నేపాల్ సంబంధాల భవిష్యత్ దిశ, వాణిజ్యం, పెట్టుబడులు, కనెక్టివిటీ, ఇంధన సహకారం, పర్యాటకం, డిజిటల్, ఆర్థిక అనుసంధానం, సరిహద్దు ఉత్పత్తి నెట్‌వర్క్‌లు, ఉమ్మడి అభివృద్ధికి సంబంధించిన వివిధ అంశాలపై సుదీర్ఘంగా చర్చించారు.

ఈ కార్యక్రమంలో డాక్టర్ స్వర్ణిమ్ వాగ్లే మాట్లాడుతూ, భారత్, నేపాల్‌ సంబంధాలు కేవలం రెండు పొరుగు దేశాల సంబంధాలు మాత్రమే కావని, ఉమ్మడి చరిత్ర, సంస్కృతి, ప్రజల మధ్య లోతైన సంబంధాలు, ఆర్థిక సహకారంపై ఆధారపడి ఉన్నాయని అన్నారు. సరిహద్దు కనెక్టివిటీ, ఇంధన వాణిజ్యం, పెట్టుబడులు, ప్రాంతీయ ఆర్థిక ఏకీకరణను కొత్త ఎత్తులకు తీసుకెళ్లే అవకాశం రెండు దేశాలకు ఉందన్నారు. సాంప్రదాయ సహకారానికి అతీతంగా రెండు దేశాల పౌరుల జీవితాలలో ప్రత్యక్ష ఆర్థిక ప్రయోజనాలను అందించే, ప్రాంతీయ అభివృద్ధికి నమూనాగా నిలిచే కొత్త వ్యవస్థలను అభివృద్ధి చేయాల్సిన సమయం ఆసన్నమైందన్నారు.

మును మహావర్ మాట్లాడుతూ, గత కొన్ని సంవత్సరాలుగా భారత్, నేపాల్ విద్యుత్ వాణిజ్యం, రోడ్డు, రైలు కనెక్టివిటీ, పెట్రోలియం పైప్‌లైన్, ఇతర మౌలిక సదుపాయాల ప్రాజెక్టులలో గణనీయమైన పురోగతిని సాధించాయని చెప్పారు. ఈ విజయాల ఆధారంగా, ఇప్పటివరకు వివిధ కారణాల వల్ల సాకారం కాని పెద్ద, పరివర్తనాత్మక కార్యక్రమాలతో రెండు దేశాలు ముందుకు సాగాలి. రెండు దేశాలు తమ సామర్థ్యానికి తగినట్లుగా లక్ష్యాలను నిర్దేశించుకుంటే, ద్వైపాక్షిక సహకార పరిధి ప్రస్తుత స్థాయి కంటే చాలా విస్తృతంగా ఉంటుంది.

ప్రొఫెసర్ రామ్ సింగ్ మాట్లాడుతూ, భారత్, నేపాల్ సంబంధాల అతిపెద్ద బలం వాటి నిరంతరత, సామాజిక పునాది అని అన్నారు. ఇరు దేశాల పౌరుల మధ్య సాన్నిహిత్యం, తెరిచిన సరిహద్దు, ఉమ్మడి సాంస్కృతిక వారసత్వం ప్రపంచంలోనే ఒక ప్రత్యేకమైన ఉదాహరణగా నిలుస్తాయి. ఆర్థిక అభివృద్ధి, సమృద్ధి కోసం, నేపాల్ అభివృద్ధి ప్రయాణాన్ని మరింత వేగవంతం చేసేలా ఈ సంబంధాన్ని మరింత వ్యవస్థాగతం, ఆధునికీకరించాల్సిన అవసరం ఉందన్నారు.

డాక్టర్ శేషాద్రి చారి మాట్లాడుతూ, భారత్, నేపాల్‌లు వేగంగా స్పష్టమైన, ఆచరణాత్మక ఫలితాలు వచ్చే రంగాలను గుర్తించాలని చెప్పారు. ప్రజల జీవన ప్రమాణాలను మెరుగుపరచడానికి, ఆర్థిక అవకాశాల విస్తరణకు, ప్రాంతీయ స్థిరత్వానికి ఉమ్మడి దృక్పథంతో ఇరు దేశాలు ముందుకు సాగాలని అన్నారు.

ప్రొఫెసర్ సచిన్ కుమార్ శర్మ మాట్లాడుతూ, వాణిజ్యం, ఇంధనం, విద్య, ఆరోగ్యం, నైపుణ్యాభివృద్ధి, అభివృద్ధి భాగస్వామ్యం వంటి రంగాలలో భారత్, నేపాల్ మధ్య బలమైన పరస్పర పూరకాలు ఉన్నాయని అన్నారు. ఇరు దేశాల సంబంధాలు సాన్నిహిత్య దశను దాటాయని, ఇప్పుడు ఉమ్మడి సమృద్ధి దిశగా అడుగులు వేయాలని తెలిపారు. దీని కోసం పరస్పర అడ్డంకులను తగ్గించడం, కనెక్టివిటీని పెంచడం, ఆర్థిక అవకాశాలను విస్తరించడం అవసరమని అన్నారు.

సెమినార్‌లో పాల్గొన్న నిపుణులు మారుతున్న ప్రపంచ ఆర్థిక, వ్యూహాత్మక పరిస్థితులపై కూడా చర్చించారు. జియో-ఎకనామిక్ ఫ్రాగ్మెంటేషన్, మారుతున్న వాణిజ్య, పారిశ్రామిక విధానాలు, సాంకేతిక మార్పులు, వాతావరణ మార్పు, ఇంధన, ఆహార భద్రత, అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశాలు ఎదుర్కొంటున్న సవాళ్లు ప్రధాన అంశాలుగా చర్చించారు.

హిందూస్తాన్ సమచార్ / Santhosha Laxmi