హైదరాబాద్, 02 సెప్టెంబర్ (హి.స.)

సముద్రపు లోతుల్లో సంభవించే అలజడుల నుండి హిమాలయాల వాలు ప్రాంతాల్లో జరిగే కొండచరియలు విరిగిపడే ఘటనల వరకు, ఆధునిక శాస్త్రీయ సాంకేతికత విపత్తుల పర్యవేక్షణ, ముందస్తు హెచ్చరికలు అందించడంలో అత్యంత కీలక పాత్ర పోషిస్తోంది. ఉపగ్రహాలు, రాడార్లు, భూకంప నెట్‌వర్క్‌లు, జియోస్పాషియల్ డేటా సమన్వయ వినియోగంతో విపత్తు నిర్వహణ, పూర్వ హెచ్చరిక వ్యవస్థలకు కొత్త బలం చేకూరింది.

సమాచార ప్రసార మంత్రిత్వ శాఖ పరిధిలోని ప్రెస్ ఇన్ఫర్మేషన్ బ్యూరో (PIB) డెహ్రాడూన్ ఆధ్వర్యంలో ఏర్పాటు చేసిన ఐదు రోజుల హైదరాబాద్ ప్రెస్ అధ్యయన యాత్రలో భాగంగా ఉత్తరాఖండ్ నుండి వచ్చిన 15 మంది సభ్యుల మీడియా ప్రతినిధి బృందం అధ్యయన పర్యటన మొదటి రోజు పిఐబి హైదరాబాద్, భారత జాతీయ మహాసముద్ర సమాచార సేవల కేంద్రం (INCOIS)ను సందర్శించింది. ఈ ప్రతినిధి బృందానికి పిఐబి డెహ్రాడూన్ అసిస్టెంట్ డైరెక్టర్ సంజీవ్ సుంద్రియాల్ నాయకత్వం వహించారు.

భూ విజ్ఞాన మంత్రిత్వ శాఖ కింద పనిచేస్తున్న INCOIS వద్ద భారతదేశ మహాసముద్ర పర్యవేక్షణ వ్యవస్థ, ఇండియన్ సునామీ ఆర్లీ వార్నింగ్ సెంటర్, ఉపగ్రహ ఆధారిత సమాచార వ్యవస్థ, జియోస్పాషియల్ డేటా, విపత్తు హెచ్చరిక వ్యవస్థ పనితీరును ప్రతినిధి బృందం విస్తృతంగా తెలుసుకుంది.

INCOIS శాస్త్రవేత్త డాక్టర్ ఎన్. శ్రీనివాసరావు, శాస్త్రవేత్త అజయ్ వేర్వేరు ప్రెజెంటేషన్ల ద్వారా విలేకరులకు సంస్థ శాస్త్రీయ సేవలు, విపత్తు ముందస్తు హెచ్చరిక వ్యవస్థల గురించిన వివరాలు వెల్లడించారు.

ఇండియన్ సునామీ ఆర్లీ వార్నింగ్ సెంటర్ సముద్ర, భూకంప కార్యకలాపాలపై నిరంతరం నిఘా ఉంచుతుందని వారు తెలిపారు. సముద్రంలో శక్తివంతమైన భూకంపం వచ్చినప్పుడు వివిధ మూలాల నుండి సేకరించిన డేటాను తక్షణమే విశ్లేషించి సునామీ వచ్చే అవకాశం ఉందో లేదో అంచనా వేస్తారు. అవసరాన్ని బట్టి హిందూ మహాసముద్ర ప్రాంతంలోని పొరుగు దేశాలకు సునామీ సమాచారాన్ని అందిస్తారు.

విపత్తు ముందస్తు హెచ్చరిక వ్యవస్థలో సమయం అత్యంత కీలకమైన అంశమని నిపుణులు తెలిపారు. భూకంప కార్యకలాపాలను గుర్తించడం నుండి సముద్ర పరిస్థితుల విశ్లేషణ వరకు, ప్రభావిత ప్రాంతాలకు హెచ్చరికలు పంపడంలో శాస్త్రీయ వ్యవస్థల వేగవంతమైన, ఖచ్చితమైన సమన్వయం అవసరమని పేర్కొన్నారు.

ఉపగ్రహాలు కేవలం భూమి చిత్రాలను తీసే సాధనాలు మాత్రమే కాకుండా, వాటి ద్వారా పొందిన డేటాను శాస్త్రీయంగా విశ్లేషించడం ద్వారా వాతావరణం, సముద్రం, ప్రకృతి వైపరీత్యాలు, విభిన్న భౌగోళిక పరిస్థితులకు సంబంధించిన ఉపయోగకరమైన సమాచారాన్ని తయారుచేస్తారని వివరించారు.

జియోస్పాషియల్ డేటాలో అక్షాంశాలు, రేఖాంశాల అనుసంధానంతో కచ్చితమైన భౌగోళిక స్థానాన్ని నిర్ధారించవచ్చని, దీనివల్ల వర్షపాతం, సముద్ర పరిస్థితులు వంటి కీలక సమాచారాన్ని సేకరించడానికి వీలవుతుందని తెలిపారు.

---------------

హిందూస్తాన్ సమచార్ / Santhosha Laxmi