
డా. మయంక్ చతుర్వేది
స్వామి గోవింద దేవ గిరి మహారాజ్ ఆధ్యాత్మిక దృక్పథం, రామమందిర ఉద్యమ అనుభవం, ట్రస్ట్ కొత్త పరిపాలనా బాధ్యత, ఆర్థిక పారదర్శకత, సీఈఓతో సమన్వయం, రామమందిర భవిష్యత్ పాత్ర , దేశ నిర్మాణం వంటి అనేక కీలక అంశాలు ఈ ఇంటర్వ్యూ ద్వారా మీ ముందుకు తీసుకొస్తున్నాము..
ప్రశ్న: శ్రీరామ జన్మభూమి తీర్థ క్షేత్ర ట్రస్ట్ ప్రధాన కార్యదర్శిగా మీ కొత్త బాధ్యతను మీరు ఏ విధంగా చూస్తున్నారు?
జవాబు: ఇది నాకు పదవి లేదా అధికారానికి సంబంధించిన విషయం కాదు; ఎప్పటిలాగే సేవ చేయడానికి దొరికిన ఒక అవకాశం. శ్రీరామ జన్మభూమి అంశం కోట్లాది మంది ప్రజల ఆస్థితో ముడిపడి ఉంది. రామమందిర నిర్మాణం ఒక చారిత్రక ఘట్టం. అయితే ఆలయ నిర్వహణ, దాని పవిత్రత, వచ్చే భక్తులకు కల్పించే సౌకర్యాలు , దానికి సంబంధించిన విస్తృత కార్యకలాపాలను సువ్యవస్థీకరించడం కూడా అంతే ముఖ్యం. దీన్ని నేను భగవంతుడైన శ్రీరాముని సేవగా, దేశ సేవగా భావిస్తున్నాను.
ప్రశ్న: మీరు ఇంతకుముందు ట్రస్ట్ కోశాధికారి బాధ్యతలు నిర్వహించారు. ఇప్పుడు ప్రధాన కార్యదర్శిగా మీ పాత్ర ఏ విధంగా మారుతుంది?
జవాబు: కోశాధికారిగా ప్రధానంగా ఆర్థిక నియంత్రణ, వనరులు , ఆర్థిక వ్యవస్థలకు సంబంధించిన బాధ్యతలు ఉండేవి. ప్రధాన కార్యదర్శిగా కార్యక్షేత్రం మరింత విస్తృతమైనది. ట్రస్ట్ నిర్ణయాల అమలు, వివిధ కమిటీలు , ఏర్పాట్ల మధ్య సమన్వయం, పరిపాలనా పనుల పర్యవేక్షణ, అలాగే ఆలయానికి సంబంధించిన కార్యకలాపాలను వేగవంతం చేయడం ఇందులో ఉంటాయి. ప్రతి ఏర్పాట్లో స్పష్టత, క్రమశిక్షణ. బాధ్యత కనిపించేలా చూస్తాము.
ప్రశ్న: ట్రస్ట్ మొదటిసారిగా ఒక ప్రొఫెషనల్ అడ్మినిస్ట్రేటివ్ వ్యవస్థను బలోపేతం చేస్తూ మాజీ ఎయిర్ మార్షల్ జితేంద్ర మిశ్రాను సీఈఓగా నియమించింది. దీన్ని మీరు ఏ కోణంలో చూస్తున్నారు?
జవాబు: ఈ రోజుల్లో ఇంత పెద్ద మతపరమైన, సాంస్కృతిక కేంద్రం నిర్వహణ అత్యంత విస్తృతమైనది. ఇక్కడ భక్తుల సంఖ్య, భద్రత, సాంకేతిక ఏర్పాట్లు, ఆర్థిక నిర్వహణ, వసతులు , అనేక పరిపాలనాంశాలు ఉంటాయి. అందుకే ఆధ్యాత్మిక దృక్పథం, ఆధునిక పరిపాలనా నైపుణ్యాల సమన్వయం చాలా అవసరం. ముఖ్య కార్యనిర్వహణాధికారి (సీఈఓ) నియామకం ఈ దిశగా ఒక ముఖ్యమైన అడుగు. మేమందరం మా బాధ్యతల ద్వారా ఒకే ఉద్దేశాన్ని నెరవేరుస్తాము.
ప్రశ్న: మతపరమైన సంస్థలో ఆధునిక నిర్వహణ , ప్రొఫెషనల్ అడ్మినిస్ట్రేషన్ అవసరం ఉందా?
జవాబు: కచ్చితంగా ఉంది. భారతీయ సంప్రదాయంలో మతము, వ్యవస్థ ఎప్పుడూ ఒకరికొకరు వ్యతిరేకం కాదు. రామరాజ్య కల్పనలో కూడా సుపరిపాలన, క్రమశిక్షణ, లోక కల్యాణం మరియు బాధ్యత ప్రధానాంశాలు. ఆలయ సేవ, భక్తుల సౌకర్యం, పారదర్శకత కోసం ఆధునిక సాంకేతికత , నిర్వహణ సాధనాలను ఉపయోగిస్తే అది మన సంప్రదాయానికి తగినట్లే ఉంటుంది.
ప్రశ్న: 2026 జూలైలో కానుకల దొంగతనం వివాదం తర్వాత ట్రస్ట్ ఆర్థిక , పరిపాలనా వ్యవస్థలపై ప్రశ్నలు తలెత్తాయి. ఈ పూర్తి పరిణామాన్ని మీరు ఎలా చూస్తున్నారు?
జవాబు: పెద్ద సంఖ్యలో భక్తులు వచ్చే చోట, భారీ మొత్తంలో విరాళాలు , కానుకలు వచ్చే చోట వ్యవస్థలో అత్యంత కఠినమైన క్రమశిక్షణ, పారదర్శకత అవసరం. ఎక్కడైనా లోపం బయటపడితే దాన్ని సరిదిద్దుకోవాలి. ఎలాంటి వాస్తవాలు లేకుండా ఎవరి ఉద్దేశాలపైనో ప్రశ్నలు లేవనెత్తడం సరైనది కాదు; కానీ వ్యవస్థలోని లోపాలను సరిదిద్దడం మన బాధ్యతే. ప్రతి ప్రక్రియ స్పష్టంగా, నియంత్రితంగా , బాధ్యతాయుతంగా ఉండేలా ఒక పటిష్టమైన వ్యవస్థను రూపొందించడమే మన లక్ష్యం కావాలి.
ప్రశ్న: కొత్త పరిపాలనా వ్యవస్థలో ఆర్థిక పారదర్శకత మరింత బలోపేతం చేయబడుతుందా?
జవాబు: ఏ పబ్లిక్ రిలీజియస్ ఇన్స్టిట్యూషన్కైనా పారదర్శకత అత్యంత ముఖ్యం. శ్రీరామ జన్మభూమి తీర్థ క్షేత్రంతో కోట్లాది మంది భావోద్వేగాలు ముడిపడి ఉన్నాయి. అందువల్ల ధనం సరైన ఉద్దేశానికే ఉపయోగపడాలి, ప్రతి ప్రక్రియ వ్యవస్థితంగా ఉండాలి, సంస్థాగత స్థాయిలో బాధ్యత ఉండాలి. ఇదే మా ప్రధాన ప్రాధాన్యత.
ప్రశ్న: మీ జీవితంలో గ్రంథాల అధ్యయనం, ప్రవచనాలు చాలా ముందే ప్రారంభమయ్యాయి. 17 ఏళ్ల వయసులో మొదటి కథ చెప్పడం నుండి నేడు రామమందిర ట్రస్ట్ బాధ్యత వరకు సాగిన ఈ ప్రయాణాన్ని మీరు ఎలా చూస్తున్నారు?
జవాబు: నేను 17 ఏళ్ల వయసులో మొదటిసారి భగవద్గీత , శ్రీమద్భాగవతంపై మాట్లాడటం ప్రారంభించినప్పుడు, జీవితం నాకు భగవాన్ శ్రీరామునికి సేవ చేసే ఈ అవకాశాన్ని కూడా ఇస్తుందని కనీసం ఊహించలేదు. నాకొక్క వ్యక్తిగత సాధన కాకుండా ఇది భారతీయ జ్ఞాన సంప్రదాయ శక్తి , సంతుల ఆశీర్వాదాల ప్రయాణం. నేను వేదాలు, ఉపనిషత్తులు, రామాయణ, మహాభారతాలు మరియు గీతను ఎంతగా అర్థం చేసుకోవడానికి ప్రయత్నించానో, భారతీయ సంస్కృతి అసలు సందేశం సమాజ, మానవాళి కల్యాణంతో ముడిపడి ఉందని అంతగా అనుభవానికి వచ్చింది.
ప్రశ్న: మీరు వేదాల అధ్యయనం , ప్రచారం కోసం మహర్షి వేద వ్యాస్ ప్రతిష్ఠాష్టానాన్ని కూడా స్థాపించారు. నేటి యువతకు వేదాలు మరియు భారతీయ దర్శనం ప్రాసంగికత ఏమిటి?
జవాబు: వేదాలు మనకు కేవలం ప్రాచీన గ్రంథాలు మాత్రమే కావు; వాస్తవానికి వాటిలో జీవితాన్ని, ప్రకృతిని, సమాజాన్ని , చైతన్యాన్ని చూసే ఒక విస్తృత దృక్పథం ఉంది. ప్రస్తుత తరాలు ఆధునిక విజ్ఞానం , సాంకేతికతతో ముందుకు సాగుతున్నాయి. వాటిని వారి మూలాలతో అనుసంధానించడం కూడా అవసరమే. వేదాలు, ఉపనిషత్తులు, గీత మనుషులకు తమ జీవిత గమ్యాన్ని, కర్తవ్యాన్ని, ఆత్మానుశాసనాన్ని అర్థం చేసుకునే దృష్టిని ఇస్తాయి. అందువల్ల గతంలాగే ఇవి నేటికీ ఎంతో ప్రాసంగికంగా ఉన్నాయి.
ప్రశ్న: రామమందిర ఉద్యమం నుండి ఆలయ నిర్మాణం వరకు మీరు సుదీర్ఘ ప్రయాణాన్ని చూశారు. నేడు భవ్యమైన మందిరం కళ్లముందు ఉన్నప్పుడు, ఆ ప్రయాణాన్ని ఏ విధంగా గుర్తుచేసుకుంటారు?
జవాబు: ఈ ప్రయాణం అనేక తరాల సంకల్పం, పోరాటం, సాధన , ఎదురుచూపుల ప్రయాణం. రామమందిర నిర్మాణం తమ జీవితంలో దీన్ని ఒక సంకల్పంగా చూసిన అసంఖ్యాక ప్రజల భావోద్వేగాల ఫలితం. కాబట్టి ఆలయ భవ్యత కంటే దాని వెనుక ఉన్న భావోద్వేగం చాలా ముఖ్యం. రాముడి మందిరం నిర్మించబడిందంటే, రాముని ఆదర్శాలు కూడా మన జీవితంలో ప్రతిష్ఠించబడాలని మనం గుర్తుంచుకోవాలి.
ప్రశ్న: 2024 జనవరి 22న రామలల్లా ప్రాణప్రతిష్ట తర్వాత ప్రధానమంత్రి నరేంద్ర మోదీ మీ చేతుల మీదుగా ప్రసాదం స్వీకరించి తన 11 రోజుల ఉపవాసాన్ని ముగించారు. ఆ క్షణాన్ని మీరు ఎలా గుర్తుచేసుకుంటారు?
జవాబు: అది అత్యంత భావోద్వేగభరితమైన, చారిత్రక క్షణం. ప్రధానమంత్రి గారు ప్రాణప్రతిష్టకు ముందు ఏ విధంగా అయితే 11 రోజుల వ్రతం , క్రమశిక్షణ పాటించారో, అది ఈ వేడుక పట్ల ఆయనకున్న శ్రద్ధను తెలియజేస్తుంది. ఆయన ప్రసాదం స్వీకరించి ఉపవాసం ముగించినప్పుడు, నా మనసులో ఇదొక ఒక్కరి వ్యక్తిగత క్షణం కాదని, కోట్లాది రామభక్తుల ఆస్థి క్షణమనే భావన మెదిలింది.
ప్రశ్న: రామమందిర ప్రభావం అయోధ్యను దాటి భారతదేశ సామాజిక, సాంస్కృతిక జీవితంపై కూడా పడుతుందని మీరు భావిస్తున్నారా?
జవాబు: నిజం చెప్పాలంటే, శతాబ్దాలుగా భారతదేశంలోనే కాదు, ప్రపంచంలోని అనేక దేశాలలో వాస్తవంగా చెప్పాలంటే ఏదో ఒక రూపంలో సంపూర్ణ బ్రహ్మాండంలో భగవాన్ శ్రీరాముని ప్రభావం అయోధ్య సరిహద్దులను దాటి ఎప్పుడో నిండిపోయింది. శ్రీరాముడు భారతీయ సమాజపు నైతిక , సాంస్కృతిక జీవితపు ఆదర్శం. రామమందిరం సేవ, సంస్కారాలు, సంస్కృతి, విద్య, సమాజం పట్ల బాధ్యతా భావానికి నిరంతర శక్తిని అందించే ఒక కేంద్రంగా మారుతోంది. రాముని ఆదర్శాలు మన ఆచరణలో కనిపించాలి; ఇదే సన్యాస సమాజపు నిరంతర ప్రయత్నం.
ప్రశ్న: అయోధ్యకు ప్రతిరోజూ భారీ సంఖ్యలో భక్తులు వస్తున్నారు. భవిష్యత్తులో అత్యంత పెద్ద పరిపాలనా సవాలు ఏమిటి?
జవాబు: భక్తుల పెరుగుతున్న సంఖ్య కచ్చితంగా దానితో పాటు అనేక బాధ్యతలను తీసుకువస్తుంది. దర్శన వ్యవస్థ, భద్రత, పరిశుభ్రత, రాకపోకలు, వసతి, ప్రసాదం, వైద్యం , ఇతర సౌకర్యాలను నిరంతరం అత్యుత్తమంగా తీర్చిదిద్దాలి. అదేవిధంగా ఆలయ ఆధ్యాత్మిక పవిత్రతను మరియు అయోధ్య సాంస్కృతిక గుర్తింపును చెక్కుచెదరకుండా సురక్షితంగా కాపాడుకోవడం కూడా ఒక బాధ్యతే. భక్తులకు సౌకర్యంతో పాటు ఆధ్యాత్మిక అనుభూతి కూడా లభించేలాంటి ఒక వ్యవస్థను రూపొందించడమే మా ప్రయత్నం.
ప్రశ్న: రామమందిరాన్ని ప్రపంచంలోని ప్రముఖ ఆధ్యాత్మిక , సాంస్కృతిక కేంద్రంగా అభివృద్ధి చేయడానికి ఏదైనా విస్తృత దృక్పథం ఉందా?
జవాబు: నేను చెప్పినట్లుగా భగవాన్ శ్రీరాముడు భారతదేశ సరిహద్దులకు పరిమితం కాలేదు; ఆయన విష్ణువు, విశ్వంలోని అణువణువులో వ్యాపించి ఉన్నారు. ప్రపంచంలోని అనేక దేశాలలో రామకథ, రామాయణ సంప్రదాయం ఉంది. ప్రపంచం భారతదేశ ఆధ్యాత్మిక మరియు సాంస్కృతిక దృష్టిని అర్థం చేసుకునేలా అయోధ్యను ఒక కేంద్రంగా తీర్చిదిద్దాలి. దీనికోసం ఆలయంతో పాటు జ్ఞానం, పరిశోధన, సంస్కృతి, భారతీయ భాషలు, రామాయణ ప్రపంచ సంప్రదాయాన్ని కూడా ముందుకు తీసుకురావలసిన అవసరం ఉంది.
ప్రశ్న: మీ దృష్టిలో రామరాజ్యపు ఆధునిక అర్థం ఏమిటి?
జవాబు: రామరాజ్యపు అర్థాన్ని ప్రత్యేకమైన రాజకీయ వ్యవస్థకు మాత్రమే పరిమితం చేయడం సరైనది కాదు. రామరాజ్యం అసలు భావం ఏమిటంటే—పరిపాలనలో న్యాయం ఉండాలి, సమాజంలో విశ్వాసం ఉండాలి, వ్యక్తిలో కర్తవ్యబోధ ఉండాలి .అతి బలహీనుడైన వ్యక్తి సంక్షేమం పట్ల శ్రద్ధ ఉండాలి. రాముడు స్వయంగా అధికార కేంద్రంలో ఉంటూ కూడా లోక కల్యాణాన్ని సర్వోన్నతంగా భావిస్తాడు. సంతో తులసీదాస్ మాటల్లో చెప్పాలంటే: “పరహిత సరిస ధర్మ నహి భాయీ, పర పీడా సమ నహి అధమాయీ” ఈరోజు మనం రామరాజ్యం గురించి మాట్లాడుకుంటే, మనం ఈ విలువలనే మన సామాజిక మరియు వ్యక్తిగత జీవితంలోకి తెచ్చుకోవాలి.
ఎక్కడైతే దైహిక దైవిక భౌతిక తాపా। రామ రాజ నహి కాహుహి వ్యాపా॥ సబ్ నర కరహి పరస్పర ప్రీతీ। చలహి స్వధర్మ నిరత శ్రుతి నీతీ అనే వాతావరణం కనిపిస్తుందో, మనకు అలాంటి సమాజం కావాలి.
అక్కడ చారిఉచరణ ధర్మ జగ మాహీమ్। పూరి రహా సపనేహు అఘ నాహీమ్॥ రామ భగతి రత నర అరు నారీ। సకల పరమ గతి కే అధికారీ॥ అంటే ధర్మం తన నాలుగు పాదాలతో (సత్యం, శౌచం, దయ, దానం) జగత్తులో పరిపూర్ణంగా ఉంటుంది, కలలో కూడా ఎక్కడా పాపం ఉండదు. శ్రీరాముని రాజ్యంలో వర్ణించినట్లుగా: “అల్పమృత్యు నహి కవనిఉపీరా। సబ్ సుందర సబ్ బిరుజ సరీరా॥ నహి దరిద్ర కోఉ దుఖీ న దీనా। నహి కోఉ అబుధ న లచ్ఛన హీనా॥ సబ్ నిర్దంభ ధర్మరత పునీ। నర అరు నారి చతుర సబ్ గునీ॥” అంటే చిన్న వయసులో మృత్యువు రాదు, ఎవరికీ ఏ పీడా ఉండదు. అందరి శరీరాలు సుందరంగా, నిరోగంగా ఉంటాయి. ఎవరూ దరిద్రులు కారు, దుఃఖితులు కారు, దీనులు కారు. ఎవరూ మూర్ఖులు కారు. అందరూ ధర్మపరాయణులు, పుణ్యాత్ములు, గుణవంతులు.
వాస్తవానికి ఆధునిక కాలంలోనైనా, భవిష్యత్తులోనైనా రామరాజ్యం అంటే సంతో తులసీదాస కృత ‘రామచరిత మానస’ లేదా ‘వాల్మీకి రామాయణం’లో మనకు కనిపించే ఒక ఆదర్శ సమాజ వ్యవస్థే అవుతుంది.
ప్రశ్న: మీరు సన్యాస మార్గాన్ని ఎంచుకున్నారు. ఒక సాధువుకు ఇంత పెద్ద పరిపాలనా బాధ్యత ఎంత సవాలుతో కూడుకున్నది కదా?
జవాబు: సన్యాసం అంటే సంసారం నుండి పారిపోవడం కాదు. భారతీయ సంప్రదాయంలో సన్యాసం అంటే విస్తృత సమాజం పట్ల అంకితభావం కూడా. ఎప్పుడైనా ధర్మ, సమాజ సేవల కోసం ఒక బాధ్యత ముందుకు వస్తుందో, దాని నుండి విముఖులు కావడం సన్యాస భావన కాదు. ఇది ఒక సవాలు, కానీ సవాలు కంటే ఇది సేవ చేయడానికి దొరికిన గొప్ప అవకాశం. ఈ సందర్భంలో మీరు ఆదిశంకరాచార్యుల జీవితాన్ని కూడా ఒక అత్యుత్తమ ఉదాహరణగా అధ్యయనం చేయవచ్చు.
ప్రశ్న: నేటి యువతకు మీ అత్యంత ముఖ్యమైన సందేశం ఏమిటి?
జవాబు: యువత తమ ఆధునిక విద్య, విజ్ఞానం మరియు సాంకేతికతలో ముందుకు సాగాలి; కానీ అదే సమయంలో తమ సాంస్కృతిక మూలాలతో గట్టిగా అనుసంధానమై ఉండాలి. గీత మనకు కర్తవ్యం, క్రమశిక్షణ, ఆత్మవిశ్వాసాన్ని బోధిస్తుంది. యువత తమ జీవితంలో జ్ఞానం, శీలం, పరిశ్రమ, దేశం పట్ల బాధ్యతను కలిగి ఉంటే భారతదేశ శక్తి అనేక రెట్లు పెరుగుతుంది.
అప్పుడు భారతదేశం అంటే ‘వసుధైవ కుటుంబకమ్’, భారతదేశం అంటే ‘సర్వే భవంతు సుఖినః’, భారతదేశం అంటే శాంతి, సహజీవనం , సద్భావన, భారతదేశం అంటే ‘అహింస పరమో ధర్మః’, భారతదేశం అంటే కరుణలో శక్తి , శక్తిలో సంయమనం, భారతదేశం అంటే జ్ఞాన-విజ్ఞాన మానవ కల్యాణం, భారతదేశం అంటే ప్రకృతితో కూడిన సంతులిత జీవితం, భారతదేశం అంటే అనేకతలో ఏకత, భారతదేశం అంటే సంస్కృతుల గౌరవం , ఆలోచనల స్వేచ్ఛ, భారతదేశం అంటే ‘చరైవేతి-చరైవేతి’ (నిరంతరం ముందుకు సాగే సంకల్పం), భారతదేశం అంటే తన మూలాలతో అనుసంధానమై ఆధునికత వైపు వెళ్తున్న రాష్ట్రం, భారతదేశం అంటే ‘సర్వజన హితాయ, సర్వజన సుఖాయ’ మరియు భారతదేశం అంటే సమస్త మానవాళిని తన కుటుంబంగా భావించే సనాతన చైతన్యం!
ప్రశ్న: రామమందిర నిర్మాణం తర్వాత ఇప్పుడు మీ దృష్టిలో తదుపరి పెద్ద లక్ష్యం ఏమిటి?
జవాబు: ఆలయ నిర్మాణం ఒక గొప్ప సాధనే, కానీ ప్రయాణం అక్కడితో ముగియదు. ఆలయం ఒక జీవన ఆధ్యాత్మిక, సాంస్కృతిక , సామాజిక కేంద్రం. భక్తులకు అత్యుత్తమ ఏర్పాట్లు, భారతీయ జ్ఞాన సంప్రదాయ పరిరక్షణ, సేవా కార్యకలాపాల విస్తరణ , రాముని ఆదర్శాలను సమాజ జీవితంతో అనుసంధానించడం ద్వారా వచ్చే పెద్ద బాధ్యతలను మోస్తూ ముందుకు సాగడమే నిరంతరత. మీరు లక్ష్యం గురించి అడుగుతున్నారు కాబట్టి, భగవంతుడు మనల్ని ఎక్కడికైతే తీసుకువచ్చాడో, భవిష్యత్తులో కూడా ఆయన ఎక్కడికైతే తీసుకెళ్లాలనుకుంటున్నారో అక్కడికి తీసుకెళ్తారు. మేం భగవంతుని దాసులం మాత్రమే; ఈ దేహంతో ఏది పూర్తి చేయించాలనుకుంటున్నాడో భగవంతుడే చేయిస్తున్నాడు.
ప్రశ్న: చివరగా, ప్రధాన కార్యదర్శిగా మీ ప్రధాన ప్రాధాన్యత ఏమిటి?
జవాబు: నా ప్రాధాన్యత చాలా స్పష్టమైనది: రామమందిర పవిత్రత, ట్రస్ట్ వ్యవస్థలో క్రమశిక్షణ , పారదర్శకత, భక్తుల సౌకర్యం, శ్రీరాముని ఆదర్శాలకు తగిన సేవ. రామమందిరం కోట్లాది మంది విశ్వాసానికి ప్రతీక. ఈ విశ్వాసాన్ని కాపాడుకోవడం మన అందరి సామూహిక బాధ్యత. ఆలయం భవ్యంగా నిర్మించబడింది, ఇప్పుడు దానికి తగినట్లుగా నిర్వహణ , సేవా శ్రేష్ఠతను స్థాపించడం మన తదుపరి లక్ష్యం కావాలి. అయోధ్యకు వచ్చే ప్రతి ఒక్కరూ కేవలం దర్శన స్మృతితో మాత్రమే వెనుదిరగకుండా, భగవాన్ శ్రీరాముని జీవిత విలువల నుండి ప్రేరణ పొంది ఇక్కడి నుండి తిరిగి వెళ్లేలా మా ప్రయత్నం ఉంటుంది.
హిందూస్తాన్ సమచార్ / Santhosha Laxmi